Wysoka gorączka u dziecka to stan, który budzi niepokój opiekunów. Kluczowe znaczenie ma znajomość wartości prawidłowej temperatury, właściwa interpretacja wyników pomiarów oraz świadomość, kiedy występuje konieczność pilnej konsultacji lekarskiej. Poniżej omawiamy, jak klasyfikować gorączkę u dzieci, jak prawidłowo mierzyć temperaturę i przy jakiej wartości należy reagować natychmiast.
Normy temperatury ciała u dzieci
Norma temperatury zależy od wieku dziecka oraz miejsca pomiaru. U niemowląt prawidłowy zakres wynosi 36,5–37,5°C, przy pomiarze pod pachą 36,4–37,6°C. U starszych dzieci (od 4 lat) uznaje się prawidłowe wartości w granicach 36,0–37,0°C[1][2]. Warto podkreślić, że klasyczna norma fizjologiczna 36,6°C jest rzadko spotykana, a temperatura ciała podlega wahaniom ze względu na wiek, płeć, porę dnia oraz indywidualne cechy organizmu[2].
Wahania dobowe sięgają nawet 1,3°C – rano temperatura jest zazwyczaj niższa niż wieczorem[2].
Kiedy mówimy o wysokiej gorączce?
Stan podgorączkowy u dzieci to przedział temperatury 37,0–37,9°C. W takiej sytuacji zalecana jest obserwacja i zwykle nie ma potrzeby podawania leków[1][2][4]. Gorączka u niemowląt odnotowywana jest od 37,5°C przy pomiarze w odbycie lub pachwinie[1], natomiast u starszych dzieci powyżej 38°C[1][3]. Progowy poziom gorączki zależy od wieku: u niemowląt poniżej 3 miesięcy to 38,0°C, u starszych niemowląt 38,5°C, a u dzieci powyżej 4 lat 38,0°C[3].
Wysoka gorączka klasyfikowana jest w zakresie 38,6–40,0°C, natomiast bardzo wysoka (niebezpieczna) gorączka to 40,5°C i więcej[5]. Stan taki stanowi zagrożenie dla zdrowia lub życia dziecka i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
Jak prawidłowo mierzyć temperaturę u dziecka?
Wynik pomiaru zależy od miejsca sprawdzania temperatury. Najczęściej stosowane miejsca to pacha, ucho, usta oraz odbyt. Różnica między pomiarem w ustach a pod pachą wynosi 0,5–0,8°C, natomiast temperatura w odbycie może być nawet o 5°C wyższa niż pod pachą[2][6]. Przedziały uznawane za prawidłowe przy różnych metodach pomiaru:
- Pod pachą: 34,7–37,3°C
- W uchu: 35,8–38,0°C
- W ustach: 35,5–37,8°C
- W odbycie: 36,6–38,0°C[3][4]
Kiedy wysoka gorączka u dziecka powinna niepokoić?
Najważniejsze jest, aby reagować na każdą gorączkę u niemowląt poniżej 3 miesięcy – bez względu na jej wysokość, konieczna jest natychmiastowa ocena lekarska[3]. U starszych niemowląt oraz dzieci, gorączka powyżej 38°C wymaga konsultacji z lekarzem i ewentualnego podania leków przeciwgorączkowych[2][3][5]. Wysoka gorączka, przekraczająca 40°C, może świadczyć o ostrej infekcji lub stanie zapalnym i zawsze jest powodem do szybkiej interwencji[8].
Każda gorączka utrzymująca się dłużej niż 3 dni, szczególnie powyżej 39°C, powinna być powodem do pilnej konsultacji lekarskiej, nawet jeśli nie występują inne objawy[7].
Dlaczego u dzieci pojawia się gorączka?
Gorączka nie jest samodzielną chorobą, lecz jednym z objawów reakcji organizmu na toczący się proces zapalny lub infekcję[4]. Mechanizmy regulujące temperaturę ciała u niemowląt są niedojrzałe, co powoduje łatwość występowania nagłych wzrostów temperatury[5]. Do czynników wpływających na wahania temperatury należą także: pory dnia, fazy cyklu menstruacyjnego u dziewczynek oraz przyjmowane leki[2].
Podsumowanie: kiedy niezwłocznie kontaktować się z lekarzem?
Niezwłoczna konsultacja medyczna konieczna jest zawsze, gdy gorączka wystąpi u dzieci poniżej 3 miesięcy[3]. U starszych dzieci pilnej pomocy wymaga temperatura powyżej 38°C, szybko narastająca gorączka, gorączka powyżej 40,5°C oraz każda gorączka utrzymująca się powyżej 3 dni lub towarzysząca objawom niepokojącym (m.in. trudności w oddychaniu, senność, drgawki)[5][7][8].
Źródła:
- https://novamed.pl/blog/temperatura-ciala-u-dziecka-prawidlowe-wartosci-goraczka-i-interpretacja-trendu
- https://luxmedlublin.pl/blog/wysoka-goraczka-u-dzieci-u-doroslych-zbic-czy-nie/
- https://www.nurofen.pl/porady-dotyczace-bolu/dla-dzieci/prawidlowa-temperatura-u-dziecka/
- https://www.doz.pl/czytelnia/a13350-Goraczka_u_niemowlat_i_dzieci__przyczyny._Kiedy_i_jak_ja_zbijac_O_czym_pamietac_gdy_dziecko_goraczkuje
- https://etermed.pl/goraczka/
- https://www.medistore.com.pl/a/goraczka-u-dziecka-ile-moze-trwac-i-kiedy-jest-niebezpieczna
- https://melisa.pl/porady/utrzymujaca-sie-goraczka-u-dziecka-bez-innych-objawow-co-oznacza-goraczka-40c-39c-i-stan-podgoraczkowy-u-dziecka/
- https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/40-stopni-goraczki-u-dziecka-co-robic/
Belgisto.pl to portal tematyczny dedykowany miłośnikom kawy i herbaty, gdzie pasja spotyka się z ekspercką wiedzą. Tworzymy przestrzeń inspiracji i edukacji dla wszystkich, którzy pragną zgłębić tajniki sztuki parzenia i celebrowania wyjątkowych napojów.